Dohmann Audio
Helix Record Clamp RC1 Mk3
Docisk płyty gramofonowej Record Clamp RC1 Mk3 to zaawansowany element systemu analogowego, opracowany na bazie szczegółowych badań nad rezonansami. Jego konstrukcja skutecznie tłumi drgania płyty i trzpienia oraz izoluje je od siebie, poprawiając warunki pracy układu odczytu. Wykorzystuje przy tym precyzyjnie dobrane materiały i rozwiązania mechaniczne wykraczające poza standardowe podejście do tego typu akcesoriów. Efektem jest wyraźny wzrost przejrzystości, stabilności i naturalności brzmienia.
O produkcie
U podstaw filozofii Dohmann Audio leży analiza energii rezonansowej w systemach odtwarzania analogowego. W 2020 roku dział badawczo-rozwojowy firmy został wyposażony w nowe urządzenie pomiarowe, które umożliwiło analizę propagacji i charakterystyki rezonansów z niespotykaną wcześniej dokładnością i rozdzielczością. Następujący po tym okres badań przyniósł szereg odkryć i wniosków, które stały się fundamentem opracowania technologii Mk3.
Docisk płyty Mk3 jest efektem zaawansowanych badań, analizy danych oraz modelowania charakterystyk rezonansowych. Stanowi on istotny krok naprzód w projektowaniu systemów analogowych, wprowadzając rozwiązania technologiczne dotąd niespotykane w aplikacjach audio. Trudno przecenić wpływ docisku płyty na końcowy efekt brzmieniowy gramofonu — choć często pozostaje on niedoceniany, jego znaczenie ujawnia się jednoznacznie podczas odsłuchu. Co istotne, wiele naszych dotychczasowych odniesień jakościowych w odbiorze dźwięku powstawało w obecności rezonansów płyty i trzpienia. Ich eliminacja prowadzi do wyraźnej zmiany percepcji i redefinicji punktu odniesienia.
Docisk Mk3 został zaprojektowany w oparciu o trzy kluczowe założenia:
Zasada 1 – rezonanse płyty
Od dawna wiadomo, że w samym nośniku winylowym obecne są drgania — zarówno pochodzące z zewnątrz (fala akustyczna w powietrzu oraz elementy mechaniczne gramofonu), jak i generowane „wewnętrznie”, w wyniku kontaktu igły z rowkiem. Dopiero jednak zastosowanie najnowszych technik pomiarowych pozwoliło nie tylko precyzyjnie je zmierzyć, lecz także prześledzić sposób ich propagacji w strukturze płyty. To z kolei doprowadziło do kluczowego pytania: jak skutecznie tłumić te własne mikrorezonanse („self-chatter”) poprzez odpowiednio zaprojektowany docisk.
W odpowiedzi na problem rezonansów generowanych przez samą płytę, docisk Dohmann Audio Mk3 został opracowany w oparciu o następujące założenia konstrukcyjne:
- Duża powierzchnia styku o właściwościach tłumiących
Zamiast punktowego docisku o wysokim nacisku (jak w przypadku rozwiązań wykorzystujących kolce czy łożyska kulkowe), zastosowano szeroką powierzchnię kontaktu, która skuteczniej rozprasza energię drgań.
- Starannie dobrane stopy metali i wielomateriałowa struktura tłumiąca
Materiały dobrano pod kątem efektywnego przewodzenia i kontrolowanego rozpraszania energii. Wewnętrzne komory wypełniono materiałami tłumiącymi o zróżnicowanych właściwościach — pojedynczy materiał nie jest w stanie objąć całego spektrum częstotliwości, dlatego konieczne było zastosowanie ich odpowiednio dobranej kombinacji. - Kompaktowa forma
Zredukowana wysokość i masa docisku ograniczają jego wpływ na pracę łożyska, w tym na zjawiska precesji, co przekłada się na większą stabilność układu obrotowego.
Zasada 2 – rezonanse trzpienia (spindle)
Pomiary wykazały obecność rezonansów przenoszonych przez trzpień, których źródłem jest układ łożyskowania. Zakres tych częstotliwości wymaga zastosowania odmiennie strojonych materiałów tłumiących. W górnej części docisku zaprojektowano więc specjalne komory, umożliwiające wykorzystanie wyspecjalizowanych polimerów o ściśle określonych właściwościach tłumiących.
Zasada 3 – izolacja płyty od rezonansów trzpienia
Samo ograniczenie rezonansów trzpienia okazało się niewystarczające. Aby osiągnąć optymalne rezultaty brzmieniowe, konieczne było całkowite odseparowanie ich od płyty. W tym celu zastosowano trójwarstwowy układ tłumiący typu constrained layer, który rozdziela górną i dolną część docisku. Pod wpływem siły docisku tworzy on strukturę rozpraszającą energię (opracowaną z wykorzystaniem analizy MES), precyzyjnie ukształtowaną tak, aby zapewnić optymalne warunki na granicy styku.
Efekt końcowy
Sumaryczny efekt tych rozwiązań to wyraźna poprawa przejrzystości, rozdzielczości, ogniskowania sceny, kontrastów dynamicznych oraz naturalności barw w prezentacji dźwiękowej gramofonu. Choć docisk Mk3 powstał jako element projektu Dohmann Audio Mk3, wielokrotnie potwierdzono, że przynosi on wyraźną poprawę jakości brzmienia w praktycznie każdym gramofonie, z którym jest stosowany.
Projekt ten jest wynikiem ścisłej współpracy zespołu Dohmann Audio z ekspertami z dziedziny inżynierii oraz nauki o materiałach, działającymi w środowiskach akademickich i sektorze przemysłowo-obronnym. Bez dostępu do zaawansowanej wiedzy materiałowej oraz możliwości precyzyjnej implementacji nowych rozwiązań technologicznych taki postęp nie byłby możliwy.
